Turkse en Marokkaanse uitvaart

Nederland kent een groeiende moslimgemeenschap. Terwijl de ontkerkelijking doorzet, groeit het aantal mensen dat opgroeit binnen de Islamitische traditie. Op dit moment telt ons land circa 500.000 Turkse en 400.000 Marokkaanse Nederlanders. Deze moslims begraven hun overledenen meestal in hun geboorteland. Steeds meer Turkse en Marokkaanse Nederlanders kiezen echter voor een Islamitische uitvaart in Nederland.

Turkse en Marokkaanse uitvaart

De kern van de Islam

Moslims geloven in één God (Allah) en in Mohammed als zijn profeet. Islam betekent onderwerping, moslims onderwerpen zich aan Allah. Het heilige schrift van de moslims is de Koran, hierin staan ook alle leefregels waar zij zich aan moeten houden. Een moslim die goed leeft kan uitkijken naar een plek in het paradijs na zijn dood. De Islam kent vijf zuilen waarin de belangrijkste elementen van het geloof zijn opgenomen, namelijk:

  • 1 De geloofsbelijdenis: Ik geloof in Allah en Mohammed is Zijn dienaar
  • 2 Een moslim dient 5 keer per dag te bidden
  • 3 Een moslim moet geld geven aan de armen
  • 4. Een moslim moet vasten tijdens de ramadan
  • 5. Een moslim moet minstens één keer een bedevaart naar Mekka maken

De Islam is onder te verdelen in twee stromingen: het soennisme en het sjiisme. In Turkije bevindt zich een groep sjiieten die zich de Alevieten noemen, dit is een liberale stroming binnen de Islam. De soennieten beschouwen Alevieten niet als echte moslims, omdat zij de vijf zuilen niet allemaal praktiseren.

Islamitische visie op de dood

Moslims geloven dat het lichaam en de ziel na de dood gescheiden worden. De ziel wordt vervolgens naar een tussenwereld gebracht door engelen. Daar verblijft de ziel tot de wederopstanding op aarde. Op deze dag des oordeels zal de ziel terugkomen in het lichaam en zal de mens berecht worden. Afhankelijk van het leven dat de mens geleid heeft, zal hij naar de hemel of de hel gestuurd worden. In het hiernamaals kan men pijn en genot ervaren zoals men dat ook op aarde kan.

Soennieten en Alevieten

Circa 80% van de Turkse Nederlanders en vrijwel alle Marokkaanse Nederlanders zijn soenniet. Soennieten zijn orthodoxe moslims die de regels binnen de Islam nauwgezet volgen. Een minderheid van de Turkse Nederlanders is Aleviet. Alevieten vinden het belangrijker om een moreel goed leven te leiden dan zich te houden aan strenge regels. Zo gaan zij niet naar de moskee om te bidden, dragen vrouwen geen hoofddoek en mag er gewoon alcohol gedronken en varkensvlees gegeten worden. Turkse Alevieten spreken tijdens de uitvaart Turks, terwijl soennieten vrijwel altijd Arabisch spreken. Ongeveer 5% van de Turken in Nederland is christelijk of niet religieus.

Repatriëring van het lichaam

De meeste Nederlanders van Turkse of Marokkaanse afkomst willen in het land van herkomst begraven worden. Dit is deels te verklaren door de sterke binding die zij nog steeds voelen met hun geboorteland. Een andere reden is de grafrust. In Nederland worden graven na een bepaald aantal jaar geruimd. In Turkije en Marokko kent men een eeuwige grafrust. Eeuwige grafrust is in het vooruitzicht van de wederopstanding voor moslims essentieel. Toch lijkt er verandering te komen in deze gewoonte, de jongste generatie kiest er steeds vaker voor om zich in Nederland te laten begraven.

Een Islamitische uitvaart in Nederland

Een overledene van Turkse of Marokkaanse afkomst zal vrijwel altijd een Islamitische uitvaart krijgen. De overledene wordt eerst ritueel gewassen waarna hij een doodskleed aan krijgt. Vervolgens wordt er een dodengebed uitgesproken. Zolang de dode onder de levenden is, lijdt hij. Moslims begraven een dode daarom zo snel mogelijk. In Nederland schrijft de wet echter voor dat er minimaal 36 uur moet zitten tussen een overlijden en begrafenis. De overledene wordt met het hoofd richting Mekka begraven. Voor een uitgebreide weergave van de Islamitische uitvaart wordt u verwezen naar de Islamitische uitvaart.

Turkse gebruiken rondom een overlijden

Een Turkse begrafenis wordt meestal goed bezocht door de Turkse gemeenschap. In de eerste volle week na de uitvaart komen familie, vrienden en buren op donderdag nog eens bijeen in het huis van de overledene. Er wordt dan uit de koran gelezen en samen gegeten. Het eten wordt verstrekt uit naam van de overleden persoon. Na 40 dagen komt men opnieuw samen om de overledene te herdenken. De mannen doen dit in de moskee en de vrouwen komen thuis bijeen. In sommige regio’s is het gebruikelijk om dit 52 dagen na de uitvaart te doen.

Marokkaanse gebruiken rondom een overlijden

Het is gebruikelijk om na afloop van de uitvaart samen te komen in het huis van de overledene. De mannen en vrouwen zitten hierbij in gescheiden ruimtes. Wie op bezoek komt, brengt eten mee voor de familie. De familie krijgt ook de dagen daarna nog regelmatig rouwbezoek, het is hun taak om deze gasten te voorzien van eten. Het is de gewoonte om daarna het graf op donderdag of vrijdag te bezoeken. Op de begraafplaats wordt vaak brood of vijgen gegeten, dit betreft een oud volksgeloof.

Het graf

Na het overlijden is een lichaam slechts een leeg omhulsel dat wacht op de terugkeer van de ziel op de dag des oordeels. Het is voor Turkse moslims daarom belangrijk om het graf te onderhouden, maar het graf wordt niet versierd. Het zielloze lichaam mag volgens de traditie namelijk niet worden verheerlijkt. Marokkaanse moslims geven het graf minder aandacht dan Turkse moslims. Zij bezoeken het graf van de dierbare wel regelmatig. Turkse moslims willen nog weleens een plant op het graf zetten die zij met veel liefde en aandacht verzorgen.

Turkse of Marokkaanse uitvaartverzekering

Van oudsher hebben Turken en Marokkanen een uitvaartverzekering in hun geboorteland, dit werd vaak via de bank geregeld. Op dit moment hebben veel in Nederland wonende moslims een dergelijke verzekering via een bank in België of Frankrijk. Als een moslim een Islamitische uitvaart in Nederland wil, is dit ook goed te verzekeren via een Nederlandse uitvaartverzekering. De meeste uitvaartverzekeraars gaan hier graag het gesprek over aan alvorens u een uitvaartverzekering afsluit. Er zijn ook Nederlandse uitvaartverzekeringen die de kosten van de repatriëring van het lichaam naar het geboorteland en de uitvaart in het buitenland vergoeden.