Een oude euthanasieverklaring die niet met de huisarts is besproken, kan in de praktijk nutteloos blijken. Dat is de conclusie van een meerjarig onderzoek dat huisarts Matthijs van Wijmen heeft verricht. Zeker 58% van de deelnemers heeft de euthanasieverklaring langer dan 6 jaar geleden opgesteld en daarna niet meer besproken met de huisarts of geactualiseerd.

Oude euthanasieverklaring blijft rechtsgeldig

Juridisch gezien is een euthanasieverklaring rechtsgeldig wanneer dit document waarin men aangeeft onder welke omstandigheden men niet langer meer wil leven voorzien is van naam, datum van schrijven en een handtekening. In principe kan een euthanasieverklaring niet verjaren. In de praktijk blijkt echter dat artsen terughoudend zijn bij het gevolg geven aan een verouderde verklaring. Zeker wanneer de verklaring niet met de arts is besproken, verkleint dit de kans op euthanasie.

Arts heeft geen plichten omtrent euthanasie

Een arts heeft altijd het recht om euthanasie te weigeren. Sterker nog, de arts moet aan zeer strenge voorwaarden voldoen om iemand te mogen helpen bij het beëindigen van het leven. Hij zal zich er dus altijd van moeten verzekeren dat iemand uitzichtloos lijdt en nadrukkelijk zelf de wens heeft niet te wachten op een natuurlijke dood. Sinds 2002 maakt de Euthanasiewet zo een zelfgekozen dood mogelijk. Er zijn op dit moment gesprekken gaande tussen de KNMG en de NVVE om de richtlijnen omtrent de euthanasieverklaring aan te scherpen.

Wilsonbekwaam

Zolang men zelf het verzoek om euthanasie nog duidelijk kan maken, is er nog veel mogelijk. Het is dan voldoende om aan de huisarts kenbaar te maken dat men euthanasie wil. Er zal dan een protocol in werking treden waarbij de situatie door minimaal twee artsen wordt beoordeeld. Een euthanasieverklaring is echter onmisbaar wanneer de persoon in kwestie wilsonbekwaam wordt, bijvoorbeeld door een ziekte (dementie) of als het gevolg van een ongeluk. Een euthanasieverklaring die aan alle voorwaarden voldoet is bij wilsonbekwaamheid dus onmisbaar om het leven te mogen beëindigen.

Bespreek en actualiseer de euthanasieverklaring met regelmaat

Wanneer men getroffen wordt door een ernstige ziekte is er vaak nog voldoende tijd om een wens tot euthanasie in te willigen. In situaties waarbij men wilsonbekwaam wordt, heeft de arts alleen de euthanasieverklaring om op terug te vallen. Een verouderde verklaring kan een arts – en wellicht ook de officier van justitie – doen twijfelen. Een mens kan immers veranderen; een situatie die ondraaglijk lijkt, kan in de praktijk toch draaglijk blijken. Het is daarom verstandig de euthanasieverklaring te bespreken met de huisarts en deze verklaring met regelmaat te actualiseren. Zo kan er geen misverstand ontstaan over de laatste wens.

Bron: Maxvandaag.nl